Proponowany kontekst
Skąpiec · Molier
Konflikt Harpagona z dziećmi wynika z jego skąpstwa i prób podporządkowania ich małżeństw własnemu interesowi. Młodzi walczą o uczucia przeciw nadmiarowi ojcowskiej kontroli — odwrotnie niż Artur.
Oficjalna treść CKE Sprawdź źródło ↗
71
Tango · Sławomir Mrożek
Konflikt pokoleń. Omów zagadnienie na podstawie Tanga Sławomira Mrożka. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Etap 1
Spróbuj sam, zanim zobaczysz opracowanie.
Zapisz krótkie hasła. Nie muszą brzmieć idealnie — chodzi o uchwycenie własnego kierunku odpowiedzi. Jeśli czegoś jeszcze nie wiesz, możesz zostawić pole puste.
Szkic zapisuje się automatycznie na tym urządzeniu.
Etap 2
Zrozum problem i postaw tezę.
Należy omówić odwrócenie tradycyjnego konfliktu: młody Artur pragnie norm, a starsi reprezentują dawny bunt, który stał się wygodnym stylem życia.
Przykładowa teza
Porównaj ją ze swoim stanowiskiem.
Konflikt pokoleń rodzi się z odmiennych systemów wartości, lecz w Tangu zostaje odwrócony: młode pokolenie domaga się granic i sensu po rewolucji rodziców, która zniszczyła wszystkie punkty odniesienia.
To jedna z możliwych, dobrze sformułowanych tez — nie wzór do mechanicznego zapamiętania.
Etap 3
Zbuduj argument, nie streszczenie.
1
Twierdzenie
Spór Artura ze Stomilem i Eleonorą dotyczy nie codziennych zakazów, lecz odpowiedzialności za świat pozbawiony hierarchii oraz trwałych norm.
2
Materiał z lektury
- Dom jest wypełniony przypadkowymi przedmiotami z różnych porządków, co odzwierciedla chaos wartości.
- Stomil broni eksperymentu, swobody i odrzucenia konwenansów, ale nie dostrzega, że jego rewolucja stała się bezwładem.
- Artur pragnie powagi, rytuału i jasnych zasad, dlatego organizuje tradycyjny ślub.
- Starsze pokolenie nie potrafi przekazać wartości ani przeciwstawić się Edkowi, a projekt Artura kończy się klęską.
3
Co to udowadnia?
Rodzice zabrali synowi możliwość klasycznego buntu, ponieważ sami odrzucili wszystko. Artur próbuje więc odzyskać formę, ale nie znajduje wartości, która byłaby autentycznie wspólna dla pokoleń.
Test argumentu:
Jeśli usuniesz ostatnie wyjaśnienie i zostanie tylko ciąg wydarzeń,
prawdopodobnie streszczasz zamiast argumentować.
Etap 4
Dobierz kontekst, który naprawdę pracuje.
Nie wystarczy wymienić tytułu. Powiedz, co porównanie wnosi do Twojego wniosku.
Proponowany kontekst
Przedwiośnie · Stefan Żeromski
Cezary spiera się z Sewerynem o rewolucję i obraz Polski, lecz ojciec przekazuje mu kierunek oraz dziedzictwo. Konflikt nie wyklucza trwałego wpływu starszego pokolenia.
Zdanie łączące: „Ten kontekst pokazuje podobny / odmienny mechanizm, ponieważ… Dzięki porównaniu widać, że…”
Etap 5
Rozpoznaj pułapkę i popraw odpowiedź.
Najczęstszy błąd
Opisanie konfliktu jako zwykłego sporu syna z konserwatywnymi rodzicami. Jego groteskowa wyjątkowość polega na tym, że to syn chce tradycyjnego ładu.
Artur nie dogaduje się z rodzicami, ponieważ każde pokolenie ma inne poglądy.
Artur nie walczy o większą swobodę, lecz o granice, których rodzice nie potrafili mu przekazać; odwrócony konflikt ujawnia wyczerpanie ich dawnej rewolucji.
Etap 6
Powiedz odpowiedź na głos.
Skorzystaj z siedmiopunktowego planu, ale mów pełnymi zdaniami i własnymi słowami.
Wstęp punkty 1–2
Część zasadnicza punkty 3–6
Zakończenie punkt 7
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
Stoper wypowiedzi
Mów pełnymi zdaniami. Nie czytaj szkicu.
05:00
Trening jednego pytania jawnego: 5 minut. Na egzaminie do 10 minut obejmuje oba monologi łącznie, a rozmowa z komisją trwa do 5 minut.
Etap 7
Sprawdź odpowiedź według kryteriów CKE.
Pytania, które może zadać komisja
Przygotuj krótkie dopowiedzenia.
- Dlaczego Artur nie może zbuntować się w tradycyjny sposób?
- Czy starsze pokolenie rzeczywiście pozostaje buntownicze?
- Co mogłoby umożliwić porozumienie pokoleń?
Trening własnej refleksji: Sformułuj własny wniosek dotyczący tego zagadnienia i uzasadnij go, krótko odwołując się do lektury.
Gotowe? Zapisz wynik ćwiczenia.
Możesz oznaczyć pytanie jako przećwiczone albo zostawić je do powtórki.
Maturalne Słuchowisko
Potrzebujesz pełnego omówienia?
Posłuchaj odpowiedzi w Maturalnym Słuchowisku.
Dalsze przygotowania
Pytania jawne to tylko jedna część matury.
W kompletnym kursie przygotujesz się do całej matury pisemnej — od epok i lektur po notatkę syntetyzującą i wypracowanie.