Proponowany kontekst
Antygona · Sofokles
Antygona sprzeciwia się rozkazowi Kreona w imię wyższego prawa boskiego i rodzinnego. Jej bunt posiada jasno określoną wartość, której brakuje zmiennym projektom Artura.
Oficjalna treść CKE Sprawdź źródło ↗
70
Tango · Sławomir Mrożek
Bunt przeciwko porządkowi społecznemu. Omów zagadnienie na podstawie Tanga Sławomira Mrożka. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Etap 1
Spróbuj sam, zanim zobaczysz opracowanie.
Zapisz krótkie hasła. Nie muszą brzmieć idealnie — chodzi o uchwycenie własnego kierunku odpowiedzi. Jeśli czegoś jeszcze nie wiesz, możesz zostawić pole puste.
Szkic zapisuje się automatycznie na tym urządzeniu.
Etap 2
Zrozum problem i postaw tezę.
Trzeba rozpoznać odwróconą sytuację: starsze pokolenie wcześniej zbuntowało się przeciw normom, a Artur buntuje się przeciw bezładowi i próbuje przywrócić formę.
Przykładowa teza
Porównaj ją ze swoim stanowiskiem.
Bunt może służyć wolności, ale pozbawiony pozytywnego i odpowiedzialnego programu prowadzi do nowego przymusu; sprzeciw Artura wobec chaosu kończy się próbą narzucenia porządku siłą.
To jedna z możliwych, dobrze sformułowanych tez — nie wzór do mechanicznego zapamiętania.
Etap 3
Zbuduj argument, nie streszczenie.
1
Twierdzenie
Artur słusznie rozpoznaje destrukcyjne skutki rodzinnego bezładu, lecz jego projekt buntu stopniowo przyjmuje autorytarną formę.
2
Materiał z lektury
- Stomil i Eleonora odrzucili tradycję oraz konwenanse, pozostawiając dom bez jasnych zasad i granic.
- Artur pragnie przywrócić porządek, dlatego planuje tradycyjny ślub z Alą jako rytuał nadający światu formę.
- Gdy sama forma okazuje się niewystarczająca, bohater chce oprzeć władzę na idei i przymusie.
- Edek zabija Artura, a finałowe tango potwierdza zwycięstwo brutalnej siły nad intelektualnym projektem.
3
Co to udowadnia?
Bunt Artura zawiera trafną diagnozę, lecz nie potrafi stworzyć wspólnotowo zaakceptowanej wartości. Próba narzucenia ładu bez dialogu otwiera drogę silniejszemu, który nie potrzebuje żadnego uzasadnienia.
Test argumentu:
Jeśli usuniesz ostatnie wyjaśnienie i zostanie tylko ciąg wydarzeń,
prawdopodobnie streszczasz zamiast argumentować.
Etap 4
Dobierz kontekst, który naprawdę pracuje.
Nie wystarczy wymienić tytułu. Powiedz, co porównanie wnosi do Twojego wniosku.
Proponowany kontekst
Dziady, część III · Adam Mickiewicz
Konrad buntuje się przeciw Bogu w imię cierpiącego narodu, lecz żądanie rządu dusz ujawnia pychę i pragnienie władzy nad ludźmi. Szlachetna motywacja nie usuwa autorytarnego zagrożenia.
Zdanie łączące: „Ten kontekst pokazuje podobny / odmienny mechanizm, ponieważ… Dzięki porównaniu widać, że…”
Etap 5
Rozpoznaj pułapkę i popraw odpowiedź.
Najczęstszy błąd
Stwierdzenie, że Artur buntuje się przeciw surowym, konserwatywnym rodzicom. W domu panuje nadmiar swobody, a jego bunt zmierza ku przywróceniu norm.
Artur buntuje się przeciw rodzicom, bo nie pozwalają mu żyć po swojemu.
Artur występuje przeciw bezładowi stworzonemu przez dawny bunt rodziców, lecz gdy nie znajduje żywej idei, próbuje wymusić formę i sam zbliża się do autorytaryzmu.
Etap 6
Powiedz odpowiedź na głos.
Skorzystaj z siedmiopunktowego planu, ale mów pełnymi zdaniami i własnymi słowami.
Wstęp punkty 1–2
Część zasadnicza punkty 3–6
Zakończenie punkt 7
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
Stoper wypowiedzi
Mów pełnymi zdaniami. Nie czytaj szkicu.
05:00
Trening jednego pytania jawnego: 5 minut. Na egzaminie do 10 minut obejmuje oba monologi łącznie, a rozmowa z komisją trwa do 5 minut.
Etap 7
Sprawdź odpowiedź według kryteriów CKE.
Pytania, które może zadać komisja
Przygotuj krótkie dopowiedzenia.
- Przeciw czemu dokładnie buntuje się Artur?
- Dlaczego ślub nie rozwiązuje problemu?
- Czy Artur różni się od Edka w sposobie myślenia o władzy?
Trening własnej refleksji: Sformułuj własny wniosek dotyczący tego zagadnienia i uzasadnij go, krótko odwołując się do lektury.
Gotowe? Zapisz wynik ćwiczenia.
Możesz oznaczyć pytanie jako przećwiczone albo zostawić je do powtórki.
Maturalne Słuchowisko
Potrzebujesz pełnego omówienia?
Posłuchaj odpowiedzi w Maturalnym Słuchowisku.
Dalsze przygotowania
Pytania jawne to tylko jedna część matury.
W kompletnym kursie przygotujesz się do całej matury pisemnej — od epok i lektur po notatkę syntetyzującą i wypracowanie.