Rok 1984 · George Orwell
Etap 1
Zapisz krótkie hasła. Nie muszą brzmieć idealnie — chodzi o uchwycenie własnego kierunku odpowiedzi. Jeśli czegoś jeszcze nie wiesz, możesz zostawić pole puste.
Szkic zapisuje się automatycznie na tym urządzeniu.
Etap 2
Trzeba rozważyć, kto definiuje doskonałość państwa i jaką cenę płaci jednostka za projekt pełnej kontroli, jednolitości i rzekomego bezpieczeństwa.
Przykładowa teza
Państwo nie może być doskonałe, jeśli jego porządek wymaga likwidacji wolności, prawdy i podmiotowości; projekt narzuconej doskonałości łatwo staje się usprawiedliwieniem totalnej władzy.
To jedna z możliwych, dobrze sformułowanych tez — nie wzór do mechanicznego zapamiętania.
Etap 3
Oceania przedstawia własny ustrój jako nieomylny i wieczny, lecz w rzeczywistości podporządkowuje wszystkie instytucje utrzymaniu władzy Partii.
Doskonałość Oceanii oznacza wyłącznie doskonałość mechanizmu dominacji. Państwo usuwa kryteria, według których obywatel mógłby ocenić władzę, dlatego porządek staje się przeciwieństwem wspólnego dobra.
Etap 4
Nie wystarczy wymienić tytułu. Powiedz, co porównanie wnosi do Twojego wniosku.
Proponowany kontekst
Szklane domy są utopijnym projektem dobrobytu, higieny i równości, który inspiruje Cezarego, lecz nie istnieje w realnym państwie. Powieść pyta, jak przełożyć ideał na reformy bez ideologicznej przemocy.
Proponowany kontekst
Opis idealnie zorganizowanej wyspy pozwala formułować krytykę realnego społeczeństwa, ale także pytać o granice podporządkowania jednostki wspólnotowemu porządkowi.
Zdanie łączące: „Ten kontekst pokazuje podobny / odmienny mechanizm, ponieważ… Dzięki porównaniu widać, że…”
Etap 5
Najczęstszy błąd
Stwierdzenie, że Oceania jest nieudaną próbą stworzenia szczęśliwego państwa. Partia nie dąży do szczęścia obywateli — świadomie buduje trwały system dominacji.
Nie można zbudować doskonałego państwa, bo w Oceanii ludzie byli biedni i obserwowani.
Oceania jest „doskonała” jedynie z perspektywy Partii: fałszowanie prawdy i niszczenie więzi gwarantują jej władzę, lecz wykluczają dobro człowieka jako kryterium państwa.
Etap 6
Skorzystaj z siedmiopunktowego planu, ale mów pełnymi zdaniami i własnymi słowami.
Stoper wypowiedzi
Trening jednego pytania jawnego: 5 minut. Na egzaminie do 10 minut obejmuje oba monologi łącznie, a rozmowa z komisją trwa do 5 minut.
Etap 7
Pytania, które może zadać komisja
Trening własnej refleksji: Sformułuj własny wniosek dotyczący tego zagadnienia i uzasadnij go, krótko odwołując się do lektury.
Możesz oznaczyć pytanie jako przećwiczone albo zostawić je do powtórki.
Maturalne Słuchowisko
Posłuchaj odpowiedzi w Maturalnym Słuchowisku.
Dalsze przygotowania
W kompletnym kursie przygotujesz się do całej matury pisemnej — od epok i lektur po notatkę syntetyzującą i wypracowanie.
