Proponowany kontekst
Kamienie na szaniec · Aleksander Kamiński
Przyjaźń Alka, Rudego i Zośki zostaje sprawdzona przez okupację oraz tortury. Akcja pod Arsenałem ukazuje gotowość ryzyka dla ocalenia bliskiego człowieka.
Oficjalna treść CKE Sprawdź źródło ↗
64
Dżuma · Albert Camus
Czy możliwa jest przyjaźń w sytuacjach skrajnych? Omów zagadnienie na podstawie Dżumy Alberta Camusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Etap 1
Spróbuj sam, zanim zobaczysz opracowanie.
Zapisz krótkie hasła. Nie muszą brzmieć idealnie — chodzi o uchwycenie własnego kierunku odpowiedzi. Jeśli czegoś jeszcze nie wiesz, możesz zostawić pole puste.
Szkic zapisuje się automatycznie na tym urządzeniu.
Etap 2
Zrozum problem i postaw tezę.
Należy pokazać, jak wspólne zagrożenie może zarówno niszczyć relacje, jak i budować więź opartą na zaufaniu, wspólnej pracy oraz szczerej rozmowie.
Przykładowa teza
Porównaj ją ze swoim stanowiskiem.
Przyjaźń w sytuacji skrajnej jest możliwa, jeśli ludzie przekraczają samotny lęk i podejmują wspólną odpowiedzialność; nie usuwa cierpienia, ale chroni przed całkowitą izolacją.
To jedna z możliwych, dobrze sformułowanych tez — nie wzór do mechanicznego zapamiętania.
Etap 3
Zbuduj argument, nie streszczenie.
1
Twierdzenie
Więź Rieux i Tarrou rozwija się podczas walki z epidemią dzięki zgodności działania oraz wzajemnemu zaufaniu.
2
Materiał z lektury
- Tarrou organizuje ochotnicze oddziały sanitarne i współpracuje z lekarzem bez oczekiwania osobistych korzyści.
- Obaj codziennie stykają się ze śmiercią, wyczerpaniem i ograniczoną skutecznością pomocy.
- Szczera rozmowa o przeszłości Tarrou oraz wspólna nocna kąpiel w morzu tworzą chwilę wolności od dżumy i potwierdzają bliskość.
- Rieux opiekuje się chorym Tarrou, lecz nie potrafi go uratować; śmierć przyjaciela nie unieważnia wartości ich relacji.
3
Co to udowadnia?
Przyjaźń nie opiera się na deklaracjach, ale na wspólnej praktyce solidarności. Daje bohaterom przestrzeń zaufania w mieście zdominowanym przez lęk i rozłąkę.
Test argumentu:
Jeśli usuniesz ostatnie wyjaśnienie i zostanie tylko ciąg wydarzeń,
prawdopodobnie streszczasz zamiast argumentować.
Etap 4
Dobierz kontekst, który naprawdę pracuje.
Nie wystarczy wymienić tytułu. Powiedz, co porównanie wnosi do Twojego wniosku.
Proponowany kontekst
Inny świat · Gustaw Herling-Grudziński
Łagier celowo rozbija zaufanie głodem i donosicielstwem, lecz pojawiają się kruche więzi oraz gesty pomocy. Ich wyjątkowość pokazuje, jak trudna i cenna jest relacja w systemie przymusu.
Zdanie łączące: „Ten kontekst pokazuje podobny / odmienny mechanizm, ponieważ… Dzięki porównaniu widać, że…”
Etap 5
Rozpoznaj pułapkę i popraw odpowiedź.
Najczęstszy błąd
Uznanie, że sama wspólna obecność podczas epidemii tworzy przyjaźń. Trzeba wskazać zaufanie, szczerość, wspólne wartości i konkretne działania Rieux oraz Tarrou.
Rieux i Tarrou zostali przyjaciółmi, bo razem walczyli z dżumą.
Wspólna służba buduje zaufanie, a rozmowa oraz kąpiel w morzu pozwalają bohaterom spotkać się poza zawodową rolą; ich więź daje chwilową odpowiedź na izolację epidemii.
Etap 6
Powiedz odpowiedź na głos.
Skorzystaj z siedmiopunktowego planu, ale mów pełnymi zdaniami i własnymi słowami.
Wstęp punkty 1–2
Część zasadnicza punkty 3–6
Zakończenie punkt 7
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
Stoper wypowiedzi
Mów pełnymi zdaniami. Nie czytaj szkicu.
05:00
Trening jednego pytania jawnego: 5 minut. Na egzaminie do 10 minut obejmuje oba monologi łącznie, a rozmowa z komisją trwa do 5 minut.
Etap 7
Sprawdź odpowiedź według kryteriów CKE.
Pytania, które może zadać komisja
Przygotuj krótkie dopowiedzenia.
- Jaką funkcję pełni scena kąpieli w morzu?
- Czy wspólny wróg wystarcza do zbudowania przyjaźni?
- Dlaczego śmierć Tarrou nie oznacza klęski ich relacji?
Trening własnej refleksji: Sformułuj własny wniosek dotyczący tego zagadnienia i uzasadnij go, krótko odwołując się do lektury.
Gotowe? Zapisz wynik ćwiczenia.
Możesz oznaczyć pytanie jako przećwiczone albo zostawić je do powtórki.
Maturalne Słuchowisko
Potrzebujesz pełnego omówienia?
Posłuchaj odpowiedzi w Maturalnym Słuchowisku.
Dalsze przygotowania
Pytania jawne to tylko jedna część matury.
W kompletnym kursie przygotujesz się do całej matury pisemnej — od epok i lektur po notatkę syntetyzującą i wypracowanie.