Proponowany kontekst
Księga Hioba
Niezawinione cierpienie Hioba podważa prostą zasadę, że każda krzywda jest karą za grzech. Bohater domaga się sensu, ale ludzki rozum nie otrzymuje pełnego wyjaśnienia.
Oficjalna treść CKE Sprawdź źródło ↗
63
Dżuma · Albert Camus
Człowiek wobec cierpienia i śmierci. Omów zagadnienie na podstawie Dżumy Alberta Camusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Etap 1
Spróbuj sam, zanim zobaczysz opracowanie.
Zapisz krótkie hasła. Nie muszą brzmieć idealnie — chodzi o uchwycenie własnego kierunku odpowiedzi. Jeśli czegoś jeszcze nie wiesz, możesz zostawić pole puste.
Szkic zapisuje się automatycznie na tym urządzeniu.
Etap 2
Zrozum problem i postaw tezę.
Trzeba porównać reakcje na nieuniknione doświadczenie: bunt przez działanie, religijną interpretację, solidarność, ucieczkę lub obojętność.
Przykładowa teza
Porównaj ją ze swoim stanowiskiem.
Człowiek nie potrafi całkowicie usunąć cierpienia i śmierci, lecz może przeciwstawić im solidarne działanie oraz odmowę tworzenia łatwych usprawiedliwień dla krzywdy.
To jedna z możliwych, dobrze sformułowanych tez — nie wzór do mechanicznego zapamiętania.
Etap 3
Zbuduj argument, nie streszczenie.
1
Twierdzenie
Śmierć niewinnego dziecka staje się próbą dla poglądów Rieux i ojca Paneloux oraz ujawnia granice prostych wyjaśnień cierpienia.
2
Materiał z lektury
- Rieux, Castel, Tarrou i Paneloux uczestniczą w długiej, bolesnej walce o życie syna sędziego Othona.
- Nowe serum nie ratuje chłopca, a opis jego agonii odbiera cierpieniu jakikolwiek upiększający sens.
- Rieux otwarcie odmawia zaakceptowania porządku, w którym dzieci są torturowane.
- Paneloux, który wcześniej włączył się do formacji sanitarnych, po tym doświadczeniu zmienia ton drugiego kazania i mówi o wierze obejmującej również to, czego człowiek nie potrafi zrozumieć.
3
Co to udowadnia?
Camus nie podaje jednej pocieszającej odpowiedzi. Rieux wybiera praktyczny bunt przeciw cierpieniu, a przemiana Paneloux pokazuje kryzys teologicznego sądu nad ofiarami.
Test argumentu:
Jeśli usuniesz ostatnie wyjaśnienie i zostanie tylko ciąg wydarzeń,
prawdopodobnie streszczasz zamiast argumentować.
Etap 4
Dobierz kontekst, który naprawdę pracuje.
Nie wystarczy wymienić tytułu. Powiedz, co porównanie wnosi do Twojego wniosku.
Proponowany kontekst
Treny · Jan Kochanowski
Śmierć Urszulki burzy filozoficzny i religijny ład poety. Cykl pokazuje rozpacz, bunt i stopniowe poszukiwanie równowagi bez unieważnienia straty.
Zdanie łączące: „Ten kontekst pokazuje podobny / odmienny mechanizm, ponieważ… Dzięki porównaniu widać, że…”
Etap 5
Rozpoznaj pułapkę i popraw odpowiedź.
Najczęstszy błąd
Powtórzenie, że dżuma powoduje cierpienie, bez analizy odmiennej reakcji bohaterów, zwłaszcza sporu Rieux z pierwszym sposobem myślenia Paneloux.
Ludzie cierpią i umierają, ale lekarze próbują ich ratować.
Agonia dziecka obnaża okrucieństwo łatwego uznania epidemii za karę; Rieux nie znajduje metafizycznego wyjaśnienia, dlatego odpowiada działaniem zmniejszającym konkretne cierpienie.
Etap 6
Powiedz odpowiedź na głos.
Skorzystaj z siedmiopunktowego planu, ale mów pełnymi zdaniami i własnymi słowami.
Wstęp punkty 1–2
Część zasadnicza punkty 3–6
Zakończenie punkt 7
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
Stoper wypowiedzi
Mów pełnymi zdaniami. Nie czytaj szkicu.
05:00
Trening jednego pytania jawnego: 5 minut. Na egzaminie do 10 minut obejmuje oba monologi łącznie, a rozmowa z komisją trwa do 5 minut.
Etap 7
Sprawdź odpowiedź według kryteriów CKE.
Pytania, które może zadać komisja
Przygotuj krótkie dopowiedzenia.
- Jak zmienia się postawa Paneloux?
- Dlaczego śmierć dziecka jest kluczowa dla wymowy powieści?
- Czy Rieux akceptuje nieuchronność śmierci?
Trening własnej refleksji: Sformułuj własny wniosek dotyczący tego zagadnienia i uzasadnij go, krótko odwołując się do lektury.
Gotowe? Zapisz wynik ćwiczenia.
Możesz oznaczyć pytanie jako przećwiczone albo zostawić je do powtórki.
Maturalne Słuchowisko
Potrzebujesz pełnego omówienia?
Posłuchaj odpowiedzi w Maturalnym Słuchowisku.
Dalsze przygotowania
Pytania jawne to tylko jedna część matury.
W kompletnym kursie przygotujesz się do całej matury pisemnej — od epok i lektur po notatkę syntetyzującą i wypracowanie.