Proponowany kontekst
Zdążyć przed Panem Bogiem · Hanna Krall
Marek Edelman zarówno w getcie, jak i jako lekarz walczy o pojedyncze życie bez gwarancji sukcesu. Poświęcenie wynika z odpowiedzialności, nie z potrzeby pomnika.
Oficjalna treść CKE Sprawdź źródło ↗
62
Dżuma · Albert Camus
Co skłania człowieka do poświęceń? Omów zagadnienie na podstawie Dżumy Alberta Camusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Etap 1
Spróbuj sam, zanim zobaczysz opracowanie.
Zapisz krótkie hasła. Nie muszą brzmieć idealnie — chodzi o uchwycenie własnego kierunku odpowiedzi. Jeśli czegoś jeszcze nie wiesz, możesz zostawić pole puste.
Szkic zapisuje się automatycznie na tym urządzeniu.
Etap 2
Zrozum problem i postaw tezę.
Należy pokazać różne motywacje poświęcenia — obowiązek, solidarność, przyjaźń, przekonania — oraz odróżnić je od pragnienia sławy.
Przykładowa teza
Porównaj ją ze swoim stanowiskiem.
Do poświęcenia skłania człowieka uznanie wspólnej odpowiedzialności za cudze cierpienie; nie musi ono wynikać z heroizmu, lecz może być konsekwencją uczciwie wykonywanego obowiązku.
To jedna z możliwych, dobrze sformułowanych tez — nie wzór do mechanicznego zapamiętania.
Etap 3
Zbuduj argument, nie streszczenie.
1
Twierdzenie
Doktor Rieux poświęca siły i bezpieczeństwo walce z epidemią, ponieważ uważa leczenie chorych za elementarny obowiązek, a nie okazję do bohaterstwa.
2
Materiał z lektury
- Po zamknięciu Oranu Rieux zostaje oddzielony od chorej żony przebywającej poza miastem.
- Pracuje mimo wyczerpania, ograniczonych środków i świadomości, że nie uratuje wszystkich.
- Współtworzy oddziały sanitarne i współpracuje z Tarrou, Grandem oraz innymi mieszkańcami.
- Odrzuca patetyczne określanie swojej postawy, wskazując na zwykłą uczciwość zawodową.
3
Co to udowadnia?
Rieux nie potrzebuje pewności zwycięstwa ani nagrody. Motywuje go solidarność z cierpiącymi i odmowa pogodzenia się ze złem, któremu można choć częściowo przeciwdziałać.
Test argumentu:
Jeśli usuniesz ostatnie wyjaśnienie i zostanie tylko ciąg wydarzeń,
prawdopodobnie streszczasz zamiast argumentować.
Etap 4
Dobierz kontekst, który naprawdę pracuje.
Nie wystarczy wymienić tytułu. Powiedz, co porównanie wnosi do Twojego wniosku.
Proponowany kontekst
Kamienie na szaniec · Aleksander Kamiński
Przyjaźń i etos służby skłaniają bohaterów do ryzyka podczas akcji pod Arsenałem. Osobista więź łączy się z odpowiedzialnością za wspólnotę.
Zdanie łączące: „Ten kontekst pokazuje podobny / odmienny mechanizm, ponieważ… Dzięki porównaniu widać, że…”
Etap 5
Rozpoznaj pułapkę i popraw odpowiedź.
Najczęstszy błąd
Przedstawienie Rieux jako człowieka przekonanego, że szybko i ostatecznie pokona dżumę. Bohater działa właśnie mimo świadomości ograniczeń i możliwego powrotu zła.
Rieux poświęca się, ponieważ jest lekarzem i chce zostać bohaterem.
Rieux odrzuca miano bohatera: skłania go zawodowa uczciwość i solidarność z mieszkańcami, dlatego działa także wtedy, gdy rezultat pozostaje niepewny.
Etap 6
Powiedz odpowiedź na głos.
Skorzystaj z siedmiopunktowego planu, ale mów pełnymi zdaniami i własnymi słowami.
Wstęp punkty 1–2
Część zasadnicza punkty 3–6
Zakończenie punkt 7
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
Stoper wypowiedzi
Mów pełnymi zdaniami. Nie czytaj szkicu.
05:00
Trening jednego pytania jawnego: 5 minut. Na egzaminie do 10 minut obejmuje oba monologi łącznie, a rozmowa z komisją trwa do 5 minut.
Etap 7
Sprawdź odpowiedź według kryteriów CKE.
Pytania, które może zadać komisja
Przygotuj krótkie dopowiedzenia.
- Dlaczego Rieux nie chce być nazywany bohaterem?
- Czy obowiązek zawodowy wystarcza, by mówić o poświęceniu?
- Co odróżnia poświęcenie od niepotrzebnej ofiary?
Trening własnej refleksji: Sformułuj własny wniosek dotyczący tego zagadnienia i uzasadnij go, krótko odwołując się do lektury.
Gotowe? Zapisz wynik ćwiczenia.
Możesz oznaczyć pytanie jako przećwiczone albo zostawić je do powtórki.
Maturalne Słuchowisko
Potrzebujesz pełnego omówienia?
Posłuchaj odpowiedzi w Maturalnym Słuchowisku.
Dalsze przygotowania
Pytania jawne to tylko jedna część matury.
W kompletnym kursie przygotujesz się do całej matury pisemnej — od epok i lektur po notatkę syntetyzującą i wypracowanie.