Proponowany kontekst
Lalka · Bolesław Prus
Relacje Wokulskiego z arystokracją pokazują trwałość barier pochodzenia mimo ekonomicznego awansu. Elity korzystają z jego pieniędzy, ale często nie uznają go za równego sobie.
Oficjalna treść CKE Sprawdź źródło ↗
42
Wesele · Stanisław Wyspiański
Co utrudnia porozumienie między przedstawicielami różnych grup społecznych? Omów zagadnienie na podstawie Wesela Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Etap 1
Spróbuj sam, zanim zobaczysz opracowanie.
Zapisz krótkie hasła. Nie muszą brzmieć idealnie — chodzi o uchwycenie własnego kierunku odpowiedzi. Jeśli czegoś jeszcze nie wiesz, możesz zostawić pole puste.
Szkic zapisuje się automatycznie na tym urządzeniu.
Etap 2
Zrozum problem i postaw tezę.
Należy wskazać konkretne bariery komunikacyjne między inteligencją i chłopami: stereotypy, paternalizm, odmienne doświadczenia, historyczną nieufność oraz powierzchowną fascynację ludowością.
Przykładowa teza
Porównaj ją ze swoim stanowiskiem.
Porozumienie między grupami społecznymi utrudniają utrwalone stereotypy i brak gotowości do poznania cudzej perspektywy; pozorna bliskość nie wystarcza bez wzajemnego szacunku i odpowiedzialności.
To jedna z możliwych, dobrze sformułowanych tez — nie wzór do mechanicznego zapamiętania.
Etap 3
Zbuduj argument, nie streszczenie.
1
Twierdzenie
Rozmowy weselników pokazują, że inteligencja i chłopi przebywają razem, lecz nadal postrzegają się przez uproszczone wyobrażenia.
2
Materiał z lektury
- Czepiec interesuje się polityką międzynarodową, ale Dziennikarz zbywa go, zakładając, że chłop nie jest partnerem do poważnej rozmowy.
- Radczyni rozmawia z Kliminą o pracach gospodarskich w sposób ujawniający nieznajomość realiów wiejskiego życia.
- Pan Młody idealizuje wieś, strój i obyczaj, lecz jego chłopomania ma w dużej mierze charakter estetycznej fascynacji.
- Pamięć rabacji galicyjskiej, przywoływana przez Dziada i Upiora, przypomina o historycznej przemocy między stanami.
3
Co to udowadnia?
Bohaterowie mówią obok siebie, ponieważ zamiast słuchać, narzucają drugiej grupie gotowe role. Wspólna zabawa nie usuwa nierówności ani nieprzepracowanej pamięci historycznej.
Test argumentu:
Jeśli usuniesz ostatnie wyjaśnienie i zostanie tylko ciąg wydarzeń,
prawdopodobnie streszczasz zamiast argumentować.
Etap 4
Dobierz kontekst, który naprawdę pracuje.
Nie wystarczy wymienić tytułu. Powiedz, co porównanie wnosi do Twojego wniosku.
Proponowany kontekst
Przedwiośnie · Stefan Żeromski
Życie w Nawłoci i obraz nędzy w Chłodku ujawniają przepaść doświadczeń między ziemiaństwem a chłopami. Brak wspólnego języka utrudnia odpowiedź na problemy odrodzonego państwa.
Zdanie łączące: „Ten kontekst pokazuje podobny / odmienny mechanizm, ponieważ… Dzięki porównaniu widać, że…”
Etap 5
Rozpoznaj pułapkę i popraw odpowiedź.
Najczęstszy błąd
Stwierdzenie, że chłopi są niewykształceni, a inteligencja mądra. Dramat demaskuje stereotyp właśnie przez polityczną świadomość Czepca i bezradność części inteligencji.
Chłopi i inteligenci nie mogli się dogadać, ponieważ pochodzili z innych klas.
Dziennikarz odmawia Czepcowi poważnej rozmowy mimo jego zainteresowania polityką, co ujawnia, że największą barierą nie jest brak tematów, lecz protekcjonalny stereotyp chłopa.
Etap 6
Powiedz odpowiedź na głos.
Skorzystaj z siedmiopunktowego planu, ale mów pełnymi zdaniami i własnymi słowami.
Wstęp punkty 1–2
Część zasadnicza punkty 3–6
Zakończenie punkt 7
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
Stoper wypowiedzi
Mów pełnymi zdaniami. Nie czytaj szkicu.
05:00
Trening jednego pytania jawnego: 5 minut. Na egzaminie do 10 minut obejmuje oba monologi łącznie, a rozmowa z komisją trwa do 5 minut.
Etap 7
Sprawdź odpowiedź według kryteriów CKE.
Pytania, które może zadać komisja
Przygotuj krótkie dopowiedzenia.
- Czy wesele usuwa bariery między inteligencją i chłopami?
- Jaką funkcję pełni rozmowa o polityce na początku dramatu?
- Dlaczego pamięć rabacji jest ważna dla relacji społecznych?
Trening własnej refleksji: Sformułuj własny wniosek dotyczący tego zagadnienia i uzasadnij go, krótko odwołując się do lektury.
Gotowe? Zapisz wynik ćwiczenia.
Możesz oznaczyć pytanie jako przećwiczone albo zostawić je do powtórki.
Maturalne Słuchowisko
Potrzebujesz pełnego omówienia?
Posłuchaj odpowiedzi w Maturalnym Słuchowisku.
Dalsze przygotowania
Pytania jawne to tylko jedna część matury.
W kompletnym kursie przygotujesz się do całej matury pisemnej — od epok i lektur po notatkę syntetyzującą i wypracowanie.