Proponowany kontekst
Antygona · Sofokles
Antygona świadomie ryzykuje życie, by zapewnić bratu pochówek i pozostać wierną prawu boskiemu. Jej poświęcenie ma wymiar rodzinny oraz moralny.
Oficjalna treść CKE Sprawdź źródło ↗
39
Zbrodnia i kara · Fiodor Dostojewski
Ile człowiek jest gotów poświęcić dla innych? Omów zagadnienie na podstawie Zbrodni i kary Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Etap 1
Spróbuj sam, zanim zobaczysz opracowanie.
Zapisz krótkie hasła. Nie muszą brzmieć idealnie — chodzi o uchwycenie własnego kierunku odpowiedzi. Jeśli czegoś jeszcze nie wiesz, możesz zostawić pole puste.
Szkic zapisuje się automatycznie na tym urządzeniu.
Etap 2
Zrozum problem i postaw tezę.
Trzeba omówić motywację, cenę i moralny sens poświęcenia, nie poprzestając na wymienieniu ofiary poniesionej przez bohatera.
Przykładowa teza
Porównaj ją ze swoim stanowiskiem.
Człowiek zdolny do głębokiej empatii może poświęcić bezpieczeństwo, dobre imię i własne plany, aby ocalić bliskich, jednak skrajna ofiara często ujawnia również niesprawiedliwość świata, który jej wymaga.
To jedna z możliwych, dobrze sformułowanych tez — nie wzór do mechanicznego zapamiętania.
Etap 3
Zbuduj argument, nie streszczenie.
1
Twierdzenie
Sonia Marmieładowa poświęca własne bezpieczeństwo i społeczną reputację, aby utrzymać rodzinę, a następnie towarzyszy Raskolnikowowi w drodze ku odpowiedzialności.
2
Materiał z lektury
- Nędza oraz alkoholizm ojca pozbawiają rodzinę podstawowych środków do życia.
- Sonia zaczyna uprawiać prostytucję, ponieważ chce zdobyć pieniądze dla Katarzyny Iwanowny i dzieci.
- Nie traci zdolności współczucia ani wiary i wysłuchuje wyznania Raskolnikowa.
- Zachęca go do przyznania się, a później jedzie za nim na Syberię i wspiera go bez usprawiedliwiania zbrodni.
3
Co to udowadnia?
Jej ofiara jest wyrazem miłości, ale nie powinna być romantyzowana: konieczność prostytucji świadczy o społecznej krzywdzie. Późniejsze wsparcie Raskolnikowa łączy współczucie z wymaganiem prawdy.
Test argumentu:
Jeśli usuniesz ostatnie wyjaśnienie i zostanie tylko ciąg wydarzeń,
prawdopodobnie streszczasz zamiast argumentować.
Etap 4
Dobierz kontekst, który naprawdę pracuje.
Nie wystarczy wymienić tytułu. Powiedz, co porównanie wnosi do Twojego wniosku.
Proponowany kontekst
Kamienie na szaniec · Aleksander Kamiński
Uczestnicy akcji pod Arsenałem narażają życie, aby odbić Rudego. Przyjaźń staje się zobowiązaniem do odpowiedzialnego działania nawet w warunkach skrajnego ryzyka.
Zdanie łączące: „Ten kontekst pokazuje podobny / odmienny mechanizm, ponieważ… Dzięki porównaniu widać, że…”
Etap 5
Rozpoznaj pułapkę i popraw odpowiedź.
Najczęstszy błąd
Przedstawienie prostytucji Soni jako wzniosłego wyboru bez zaznaczenia ekonomicznego przymusu i krzywdy, albo uznanie, że wspierając Raskolnikowa, akceptuje jego zbrodnię.
Sonia poświęciła się dla rodziny, a potem dla Raskolnikowa, bo była bardzo dobra.
Sonia ponosi dramatyczną cenę za ratowanie rodziny, a wobec Raskolnikowa łączy miłosierdzie z wymaganiem odpowiedzialności, dlatego jej pomoc nie jest pobłażliwym usprawiedliwieniem zbrodni.
Etap 6
Powiedz odpowiedź na głos.
Skorzystaj z siedmiopunktowego planu, ale mów pełnymi zdaniami i własnymi słowami.
Wstęp punkty 1–2
Część zasadnicza punkty 3–6
Zakończenie punkt 7
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
Stoper wypowiedzi
Mów pełnymi zdaniami. Nie czytaj szkicu.
05:00
Trening jednego pytania jawnego: 5 minut. Na egzaminie do 10 minut obejmuje oba monologi łącznie, a rozmowa z komisją trwa do 5 minut.
Etap 7
Sprawdź odpowiedź według kryteriów CKE.
Pytania, które może zadać komisja
Przygotuj krótkie dopowiedzenia.
- Czy poświęcenie Soni jest całkowicie dobrowolne?
- Dlaczego Sonia nie odrzuca Raskolnikowa po wyznaniu?
- Czy poświęcenie dla innych powinno mieć granice?
Trening własnej refleksji: Sformułuj własny wniosek dotyczący tego zagadnienia i uzasadnij go, krótko odwołując się do lektury.
Gotowe? Zapisz wynik ćwiczenia.
Możesz oznaczyć pytanie jako przećwiczone albo zostawić je do powtórki.
Maturalne Słuchowisko
Potrzebujesz pełnego omówienia?
Posłuchaj odpowiedzi w Maturalnym Słuchowisku.
Dalsze przygotowania
Pytania jawne to tylko jedna część matury.
W kompletnym kursie przygotujesz się do całej matury pisemnej — od epok i lektur po notatkę syntetyzującą i wypracowanie.