Proponowany kontekst
Pan Tadeusz · Adam Mickiewicz
Pamięć o utraconej ojczyźnie pozwala emigrantowi zachować więź z krajem i odtworzyć go w idealizowanym obrazie Soplicowa. Wspomnienie ma funkcję tożsamościową i kompensacyjną.
Oficjalna treść CKE Sprawdź źródło ↗
35
Lalka · Bolesław Prus
Czym dla człowieka mogą być wspomnienia? Omów zagadnienie na podstawie Lalki Bolesława Prusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Etap 1
Spróbuj sam, zanim zobaczysz opracowanie.
Zapisz krótkie hasła. Nie muszą brzmieć idealnie — chodzi o uchwycenie własnego kierunku odpowiedzi. Jeśli czegoś jeszcze nie wiesz, możesz zostawić pole puste.
Szkic zapisuje się automatycznie na tym urządzeniu.
Etap 2
Zrozum problem i postaw tezę.
Trzeba pokazać, że pamięć buduje tożsamość i daje poczucie ciągłości, lecz może też zatrzymywać człowieka w przeszłości i utrudniać rozumienie teraźniejszości.
Przykładowa teza
Porównaj ją ze swoim stanowiskiem.
Wspomnienia mogą chronić tożsamość i wartości człowieka, ale ich idealizowanie zamienia przeszłość w schronienie, które oddala go od teraźniejszości.
To jedna z możliwych, dobrze sformułowanych tez — nie wzór do mechanicznego zapamiętania.
Etap 3
Zbuduj argument, nie streszczenie.
1
Twierdzenie
Dla Ignacego Rzeckiego pamięć o młodości, przyjaźni z Augustem Katzem i nadziejach politycznych stanowi fundament tożsamości, ale utrwala też anachroniczne złudzenia.
2
Materiał z lektury
- Pamiętnik starego subiekta powraca do dzieciństwa, Wiosny Ludów i udziału Rzeckiego w kampanii węgierskiej.
- Bohater wspomina Katza oraz doświadczenie walki o wolność.
- Przez lata zachowuje kult Napoleona i wiąże bieżące wydarzenia z nadzieją na działalność dynastii Bonapartych.
- Stary sklep i codzienne rytuały stają się przestrzenią ciągłości, gdy otaczający świat szybko się zmienia.
3
Co to udowadnia?
Wspomnienia dają Rzeckiemu sens, lojalność i emocjonalne oparcie. Jednocześnie filtrują teraźniejszość przez dawny romantyczny wzorzec, przez co bohater błędnie odczytuje część działań Wokulskiego.
Test argumentu:
Jeśli usuniesz ostatnie wyjaśnienie i zostanie tylko ciąg wydarzeń,
prawdopodobnie streszczasz zamiast argumentować.
Etap 4
Dobierz kontekst, który naprawdę pracuje.
Nie wystarczy wymienić tytułu. Powiedz, co porównanie wnosi do Twojego wniosku.
Proponowany kontekst
Sklepy cynamonowe · Bruno Schulz
Wspomnienia dzieciństwa zostają przetworzone przez wyobraźnię w prywatną mitologię. Pokazują, że pamięć nie jest prostym zapisem faktów, lecz twórczą rekonstrukcją.
Zdanie łączące: „Ten kontekst pokazuje podobny / odmienny mechanizm, ponieważ… Dzięki porównaniu widać, że…”
Etap 5
Rozpoznaj pułapkę i popraw odpowiedź.
Najczęstszy błąd
Wyliczanie wydarzeń z przeszłości Rzeckiego bez wyjaśnienia, jak pamięć wpływa na jego tożsamość, emocje i ocenę teraźniejszości.
Rzecki wspominał młodość, bo był stary i tęsknił za dawnymi czasami.
Pamięć o walce, Katzu i Bonapartystach chroni system wartości Rzeckiego, lecz także zamyka go w dawnych schematach i utrudnia realistyczną ocenę współczesności.
Etap 6
Powiedz odpowiedź na głos.
Skorzystaj z siedmiopunktowego planu, ale mów pełnymi zdaniami i własnymi słowami.
Wstęp punkty 1–2
Część zasadnicza punkty 3–6
Zakończenie punkt 7
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
Stoper wypowiedzi
Mów pełnymi zdaniami. Nie czytaj szkicu.
05:00
Trening jednego pytania jawnego: 5 minut. Na egzaminie do 10 minut obejmuje oba monologi łącznie, a rozmowa z komisją trwa do 5 minut.
Etap 7
Sprawdź odpowiedź według kryteriów CKE.
Pytania, które może zadać komisja
Przygotuj krótkie dopowiedzenia.
- Dlaczego Prus oddaje część narracji Rzeckiemu?
- W jaki sposób wspomnienia zniekształcają teraźniejszość?
- Czy pamięć Rzeckiego ma znaczenie wyłącznie prywatne?
Trening własnej refleksji: Sformułuj własny wniosek dotyczący tego zagadnienia i uzasadnij go, krótko odwołując się do lektury.
Gotowe? Zapisz wynik ćwiczenia.
Możesz oznaczyć pytanie jako przećwiczone albo zostawić je do powtórki.
Maturalne Słuchowisko
Potrzebujesz pełnego omówienia?
Posłuchaj odpowiedzi w Maturalnym Słuchowisku.
Dalsze przygotowania
Pytania jawne to tylko jedna część matury.
W kompletnym kursie przygotujesz się do całej matury pisemnej — od epok i lektur po notatkę syntetyzującą i wypracowanie.