Proponowany kontekst
Lalka · Bolesław Prus
Wokulski pozostaje samotny między romantyzmem a pozytywizmem oraz między mieszczaństwem a arystokracją. Idealizowane uczucie izoluje go od ludzi zdolnych do szczerej relacji.
Oficjalna treść CKE Sprawdź źródło ↗
29
Dziady, część III · Adam Mickiewicz
Motyw samotności. Omów zagadnienie na podstawie Dziadów części III Adama Mickiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Etap 1
Spróbuj sam, zanim zobaczysz opracowanie.
Zapisz krótkie hasła. Nie muszą brzmieć idealnie — chodzi o uchwycenie własnego kierunku odpowiedzi. Jeśli czegoś jeszcze nie wiesz, możesz zostawić pole puste.
Szkic zapisuje się automatycznie na tym urządzeniu.
Etap 2
Zrozum problem i postaw tezę.
Należy pokazać źródła i skutki samotności Konrada oraz odróżnić osamotnienie narzucone przez sytuację od izolacji wynikającej z poczucia własnej wyjątkowości.
Przykładowa teza
Porównaj ją ze swoim stanowiskiem.
Samotność Konrada wynika zarówno z uwięzienia i odpowiedzialności za cierpiący naród, jak i z przekonania o własnej wyjątkowości; daje mu poczucie siły twórczej, lecz prowadzi też do pychy i zerwania dialogu.
To jedna z możliwych, dobrze sformułowanych tez — nie wzór do mechanicznego zapamiętania.
Etap 3
Zbuduj argument, nie streszczenie.
1
Twierdzenie
Podczas Wielkiej Improwizacji Konrad świadomie oddziela się od ludzi, uznając, że tylko Bóg i natura są godnymi odbiorcami jego pieśni.
2
Materiał z lektury
- Bohater przemawia nocą, sam w celi, po wcześniejszym spotkaniu więźniów.
- Uważa się za poetę-geniusza zdolnego objąć uczuciem cały naród.
- Gardzi zwykłymi odbiorcami, ponieważ nie są w stanie w pełni zrozumieć jego twórczej mocy.
- Brak odpowiedzi Boga pogłębia frustrację i prowadzi do coraz bardziej gwałtownego monologu.
3
Co to udowadnia?
Samotność wzmacnia indywidualizm Konrada, ale pozbawia go korygującej relacji z drugim człowiekiem. Monolog zamiast dialogu sprzyja absolutyzowaniu własnej racji.
Test argumentu:
Jeśli usuniesz ostatnie wyjaśnienie i zostanie tylko ciąg wydarzeń,
prawdopodobnie streszczasz zamiast argumentować.
Etap 4
Dobierz kontekst, który naprawdę pracuje.
Nie wystarczy wymienić tytułu. Powiedz, co porównanie wnosi do Twojego wniosku.
Proponowany kontekst
Rok 1984 · George Orwell
Samotność Winstona jest skutkiem systemu niszczącego zaufanie i prywatność. Relacja z Julią chwilowo tworzy przestrzeń oporu, dlatego partia dąży do jej rozbicia.
Zdanie łączące: „Ten kontekst pokazuje podobny / odmienny mechanizm, ponieważ… Dzięki porównaniu widać, że…”
Etap 5
Rozpoznaj pułapkę i popraw odpowiedź.
Najczęstszy błąd
Stwierdzenie jedynie, że Konrad jest samotny, bo siedzi w celi. Najważniejszy problem dotyczy również jego indywidualizmu, relacji z ludźmi i Bogiem oraz skutków izolacji.
Konrad jest samotny, ponieważ został zamknięty w więzieniu.
Cela tworzy fizyczne odosobnienie, lecz głębszą samotność powoduje przekonanie Konrada, że jako geniusz przewyższa innych i nie potrzebuje z nimi dialogu.
Etap 6
Powiedz odpowiedź na głos.
Skorzystaj z siedmiopunktowego planu, ale mów pełnymi zdaniami i własnymi słowami.
Wstęp punkty 1–2
Część zasadnicza punkty 3–6
Zakończenie punkt 7
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
Stoper wypowiedzi
Mów pełnymi zdaniami. Nie czytaj szkicu.
05:00
Trening jednego pytania jawnego: 5 minut. Na egzaminie do 10 minut obejmuje oba monologi łącznie, a rozmowa z komisją trwa do 5 minut.
Etap 7
Sprawdź odpowiedź według kryteriów CKE.
Pytania, które może zadać komisja
Przygotuj krótkie dopowiedzenia.
- Czy samotność Konrada jest wyłącznie narzucona?
- Jak forma monologu pomaga przedstawić osamotnienie?
- Czy samotność może być źródłem siły?
Trening własnej refleksji: Sformułuj własny wniosek dotyczący tego zagadnienia i uzasadnij go, krótko odwołując się do lektury.
Gotowe? Zapisz wynik ćwiczenia.
Możesz oznaczyć pytanie jako przećwiczone albo zostawić je do powtórki.
Maturalne Słuchowisko
Potrzebujesz pełnego omówienia?
Posłuchaj odpowiedzi w Maturalnym Słuchowisku.
Dalsze przygotowania
Pytania jawne to tylko jedna część matury.
W kompletnym kursie przygotujesz się do całej matury pisemnej — od epok i lektur po notatkę syntetyzującą i wypracowanie.