Proponowany kontekst
Makbet · William Szekspir
Przepowiednia wiedźm uruchamia ambicję Makbeta, lecz nie odbiera mu możliwości wyboru. Zewnętrzna pokusa staje się skuteczna, ponieważ trafia na jego wewnętrzną słabość.
Oficjalna treść CKE Sprawdź źródło ↗
27
Dziady, część III · Adam Mickiewicz
Walka dobra ze złem o duszę ludzką. Omów zagadnienie na podstawie Dziadów części III Adama Mickiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Etap 1
Spróbuj sam, zanim zobaczysz opracowanie.
Zapisz krótkie hasła. Nie muszą brzmieć idealnie — chodzi o uchwycenie własnego kierunku odpowiedzi. Jeśli czegoś jeszcze nie wiesz, możesz zostawić pole puste.
Szkic zapisuje się automatycznie na tym urządzeniu.
Etap 2
Zrozum problem i postaw tezę.
Należy połączyć wymiar psychologiczny i metafizyczny: człowiek podejmuje decyzje, ale jest również przedstawiony jako przedmiot oddziaływania sił dobra i zła.
Przykładowa teza
Porównaj ją ze swoim stanowiskiem.
W Dziadach części III walka o duszę człowieka rozgrywa się poprzez jego pychę, rozpacz, miłość i zdolność do pokory; zło wykorzystuje słabości, a dobro działa przez modlitwę, ofiarę i solidarność.
To jedna z możliwych, dobrze sformułowanych tez — nie wzór do mechanicznego zapamiętania.
Etap 3
Zbuduj argument, nie streszczenie.
1
Twierdzenie
Los Konrada pokazuje, że nawet szlachetne pragnienie ratowania narodu może stać się drogą zła, gdy łączy się z pychą i żądzą absolutnej władzy.
2
Materiał z lektury
- Podczas Wielkiej Improwizacji duchy dobre i złe komentują stan Konrada.
- Bohater żąda rządu dusz i coraz ostrzej oskarża Boga.
- Gdy zbliża się do bluźnierstwa, jego ostatnią myśl dopowiada duch zły, co podkreśla granicę odpowiedzialności i pokusy.
- Ksiądz Piotr modli się za Konrada i odprawia egzorcyzm, walcząc o jego ocalenie.
3
Co to udowadnia?
Dobro i zło nie są jedynie zewnętrznymi postaciami fantastycznymi. Ujawniają kierunki obecne w człowieku: bezinteresowną miłość można wypaczyć pychą, natomiast pokora i troska o drugiego otwierają możliwość ratunku.
Test argumentu:
Jeśli usuniesz ostatnie wyjaśnienie i zostanie tylko ciąg wydarzeń,
prawdopodobnie streszczasz zamiast argumentować.
Etap 4
Dobierz kontekst, który naprawdę pracuje.
Nie wystarczy wymienić tytułu. Powiedz, co porównanie wnosi do Twojego wniosku.
Proponowany kontekst
Mistrz i Małgorzata · Michaił Bułhakow
Obecność sił nadprzyrodzonych ujawnia moralny stan ludzi. Fantastyka nie zwalnia postaci z odpowiedzialności, lecz wydobywa skutki ich chciwości, tchórzostwa i miłości.
Zdanie łączące: „Ten kontekst pokazuje podobny / odmienny mechanizm, ponieważ… Dzięki porównaniu widać, że…”
Etap 5
Rozpoznaj pułapkę i popraw odpowiedź.
Najczęstszy błąd
Opisanie walki aniołów i diabłów jak samodzielnej fabuły bez związku z wyborami, emocjami i odpowiedzialnością Konrada.
Diabły chciały zabrać duszę Konrada, a ksiądz Piotr ją uratował.
Złe duchy wykorzystują pychę Konrada, lecz nie tworzą jej za niego; modlitwa księdza Piotra pokazuje natomiast, że dobro działa przez pokorną odpowiedzialność za drugiego człowieka.
Etap 6
Powiedz odpowiedź na głos.
Skorzystaj z siedmiopunktowego planu, ale mów pełnymi zdaniami i własnymi słowami.
Wstęp punkty 1–2
Część zasadnicza punkty 3–6
Zakończenie punkt 7
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
Stoper wypowiedzi
Mów pełnymi zdaniami. Nie czytaj szkicu.
05:00
Trening jednego pytania jawnego: 5 minut. Na egzaminie do 10 minut obejmuje oba monologi łącznie, a rozmowa z komisją trwa do 5 minut.
Etap 7
Sprawdź odpowiedź według kryteriów CKE.
Pytania, które może zadać komisja
Przygotuj krótkie dopowiedzenia.
- Czy obecność złych duchów zwalnia Konrada z odpowiedzialności?
- Jaką rolę w walce dobra ze złem pełni ksiądz Piotr?
- Dlaczego miłość do narodu nie chroni Konrada przed błędem?
Trening własnej refleksji: Sformułuj własny wniosek dotyczący tego zagadnienia i uzasadnij go, krótko odwołując się do lektury.
Gotowe? Zapisz wynik ćwiczenia.
Możesz oznaczyć pytanie jako przećwiczone albo zostawić je do powtórki.
Maturalne Słuchowisko
Potrzebujesz pełnego omówienia?
Posłuchaj odpowiedzi w Maturalnym Słuchowisku.
Dalsze przygotowania
Pytania jawne to tylko jedna część matury.
W kompletnym kursie przygotujesz się do całej matury pisemnej — od epok i lektur po notatkę syntetyzującą i wypracowanie.