Proponowany kontekst
Pieśń IX, księgi pierwsze · Jan Kochanowski
Podmiot przypomina o zmienności Fortuny, ale zaleca zachowanie równowagi i korzystanie z chwili. Rozwija więc podobną postawę umiaru wobec niepewności.
Oficjalna treść CKE Sprawdź źródło ↗
02
Księga Koheleta (fragmenty) · Biblia
Człowiek wobec niestałości świata. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Księgi Koheleta. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Etap 1
Spróbuj sam, zanim zobaczysz opracowanie.
Zapisz krótkie hasła. Nie muszą brzmieć idealnie — chodzi o uchwycenie własnego kierunku odpowiedzi. Jeśli czegoś jeszcze nie wiesz, możesz zostawić pole puste.
Szkic zapisuje się automatycznie na tym urządzeniu.
Etap 2
Zrozum problem i postaw tezę.
Należy pokazać, jak świadomość przemijania dóbr, sukcesu i życia wpływa na postawę człowieka oraz gdzie może on szukać trwałego sensu.
Przykładowa teza
Porównaj ją ze swoim stanowiskiem.
Świadomość niestałości świata uczy dystansu do dóbr i ambicji, a zarazem skłania do mądrego korzystania z prostych wartości, które są dostępne człowiekowi w teraźniejszości.
To jedna z możliwych, dobrze sformułowanych tez — nie wzór do mechanicznego zapamiętania.
Etap 3
Zbuduj argument, nie streszczenie.
1
Twierdzenie
Kohelet uznaje ludzkie osiągnięcia za nietrwałe, lecz jego refleksja nie prowadzi wyłącznie do rozpaczy.
2
Materiał z lektury
- Powracająca formuła „marność nad marnościami” podkreśla nietrwałość dóbr, sławy, wiedzy i wysiłku.
- Następujące po sobie pokolenia odchodzą, podczas gdy porządek natury trwa.
- Człowiek nie kontroluje czasu wszystkich zdarzeń.
- Kohelet zachęca, aby przyjmować codzienne radości i pracę jako dostępny człowiekowi dar.
3
Co to udowadnia?
Księga nie nakazuje bezczynności. Uczy pokory wobec czasu i granic poznania oraz ostrzega przed budowaniem całego życia na tym, co przemija.
Test argumentu:
Jeśli usuniesz ostatnie wyjaśnienie i zostanie tylko ciąg wydarzeń,
prawdopodobnie streszczasz zamiast argumentować.
Etap 4
Dobierz kontekst, który naprawdę pracuje.
Nie wystarczy wymienić tytułu. Powiedz, co porównanie wnosi do Twojego wniosku.
Proponowany kontekst
O żywocie ludzkim · Jan Kochanowski
Fraszka ukazuje ludzkie dobra i ambicje jako przemijające błahostki, co wzmacnia motyw vanitas znany z Księgi Koheleta.
Zdanie łączące: „Ten kontekst pokazuje podobny / odmienny mechanizm, ponieważ… Dzięki porównaniu widać, że…”
Etap 5
Rozpoznaj pułapkę i popraw odpowiedź.
Najczęstszy błąd
Sprowadzenie przesłania do stwierdzenia, że życie nie ma sensu. Kohelet dostrzega marność, ale wskazuje również wartość prostych darów i pokornej postawy.
Kohelet uważa, że wszystko jest bez sensu, dlatego człowiek nie powinien nic robić.
Kohelet pokazuje ograniczoną trwałość ludzkich osiągnięć, lecz właśnie dlatego zaleca dystans, pokorę i przyjmowanie codziennych radości bez złudzenia, że można zatrzymać czas.
Etap 6
Powiedz odpowiedź na głos.
Skorzystaj z siedmiopunktowego planu, ale mów pełnymi zdaniami i własnymi słowami.
Wstęp punkty 1–2
Część zasadnicza punkty 3–6
Zakończenie punkt 7
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
Stoper wypowiedzi
Mów pełnymi zdaniami. Nie czytaj szkicu.
05:00
Trening jednego pytania jawnego: 5 minut. Na egzaminie do 10 minut obejmuje oba monologi łącznie, a rozmowa z komisją trwa do 5 minut.
Etap 7
Sprawdź odpowiedź według kryteriów CKE.
Pytania, które może zadać komisja
Przygotuj krótkie dopowiedzenia.
- Czy przesłanie Księgi Koheleta jest pesymistyczne?
- Jak świadomość przemijania może wpływać na codzienne wybory?
- Czym różni się umiar od rezygnacji z działania?
Trening własnej refleksji: Sformułuj własny wniosek dotyczący tego zagadnienia i uzasadnij go, krótko odwołując się do lektury.
Gotowe? Zapisz wynik ćwiczenia.
Możesz oznaczyć pytanie jako przećwiczone albo zostawić je do powtórki.
Maturalne Słuchowisko
Potrzebujesz pełnego omówienia?
Posłuchaj odpowiedzi w Maturalnym Słuchowisku.
Dalsze przygotowania
Pytania jawne to tylko jedna część matury.
W kompletnym kursie przygotujesz się do całej matury pisemnej — od epok i lektur po notatkę syntetyzującą i wypracowanie.