Proponowany kontekst
Opowieść wigilijna · Charles Dickens
Scrooge początkowo, podobnie jak Harpagon, przedkłada pieniądze nad relacje. Jego przemiana pokazuje, że szczęście przynosi dzielenie się i odbudowanie więzi, a nie samo gromadzenie.
Oficjalna treść CKE Sprawdź źródło ↗
16
Skąpiec · Molier
Czy dobra materialne czynią człowieka szczęśliwym? Omów zagadnienie na podstawie Skąpca Moliera. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Etap 1
Spróbuj sam, zanim zobaczysz opracowanie.
Zapisz krótkie hasła. Nie muszą brzmieć idealnie — chodzi o uchwycenie własnego kierunku odpowiedzi. Jeśli czegoś jeszcze nie wiesz, możesz zostawić pole puste.
Szkic zapisuje się automatycznie na tym urządzeniu.
Etap 2
Zrozum problem i postaw tezę.
Należy rozważyć różnicę między posiadaniem środków materialnych a zdolnością korzystania z nich oraz wpływ chciwości na relacje i poczucie bezpieczeństwa.
Przykładowa teza
Porównaj ją ze swoim stanowiskiem.
Dobra materialne mogą ułatwiać życie, ale nie dają szczęścia człowiekowi, który podporządkowuje im wszystkie wartości, ponieważ chciwość rodzi lęk, samotność i konflikty.
To jedna z możliwych, dobrze sformułowanych tez — nie wzór do mechanicznego zapamiętania.
Etap 3
Zbuduj argument, nie streszczenie.
1
Twierdzenie
Harpagon posiada majątek, lecz obsesyjny lęk przed jego utratą uniemożliwia mu korzystanie z życia i budowanie bliskich relacji.
2
Materiał z lektury
- Harpagon oszczędza kosztem domowników i podejrzewa otoczenie o kradzież.
- Planuje małżeństwa dzieci przede wszystkim według korzyści finansowych.
- Sam chce poślubić Mariannę, nie licząc się z uczuciami Kleanta.
- Po zniknięciu szkatułki reaguje rozpaczą większą niż w sytuacjach dotyczących rodziny.
3
Co to udowadnia?
Majątek nie daje Harpagonowi spokoju, ponieważ staje się przedmiotem obsesji. Bohater traktuje ludzi instrumentalnie, dlatego posiadanie pogłębia jego osamotnienie.
Test argumentu:
Jeśli usuniesz ostatnie wyjaśnienie i zostanie tylko ciąg wydarzeń,
prawdopodobnie streszczasz zamiast argumentować.
Etap 4
Dobierz kontekst, który naprawdę pracuje.
Nie wystarczy wymienić tytułu. Powiedz, co porównanie wnosi do Twojego wniosku.
Proponowany kontekst
Lalka · Bolesław Prus
Wokulski zdobywa wielki majątek, lecz pieniądze nie zapewniają mu spełnienia uczuciowego ani akceptacji arystokracji. Są narzędziem, nie gwarancją szczęścia.
Zdanie łączące: „Ten kontekst pokazuje podobny / odmienny mechanizm, ponieważ… Dzięki porównaniu widać, że…”
Etap 5
Rozpoznaj pułapkę i popraw odpowiedź.
Najczęstszy błąd
Udowadnianie, że pieniądze są zawsze złe. Temat dotyczy ich roli, a Skąpiec krytykuje podporządkowanie całego życia posiadaniu.
Harpagon miał dużo pieniędzy, ale nie był szczęśliwy, bo był skąpy.
Majątek nie zapewnia Harpagonowi poczucia bezpieczeństwa, ponieważ obsesja na punkcie szkatułki rodzi ciągły lęk i niszczy więzi z dziećmi.
Etap 6
Powiedz odpowiedź na głos.
Skorzystaj z siedmiopunktowego planu, ale mów pełnymi zdaniami i własnymi słowami.
Wstęp punkty 1–2
Część zasadnicza punkty 3–6
Zakończenie punkt 7
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
Stoper wypowiedzi
Mów pełnymi zdaniami. Nie czytaj szkicu.
05:00
Trening jednego pytania jawnego: 5 minut. Na egzaminie do 10 minut obejmuje oba monologi łącznie, a rozmowa z komisją trwa do 5 minut.
Etap 7
Sprawdź odpowiedź według kryteriów CKE.
Pytania, które może zadać komisja
Przygotuj krótkie dopowiedzenia.
- Czy Harpagon w ogóle potrafi korzystać ze swojego majątku?
- Jak komizm pomaga krytykować jego postawę?
- Czy pieniądze mogą być warunkiem szczęścia, nie będąc jego źródłem?
Trening własnej refleksji: Sformułuj własny wniosek dotyczący tego zagadnienia i uzasadnij go, krótko odwołując się do lektury.
Gotowe? Zapisz wynik ćwiczenia.
Możesz oznaczyć pytanie jako przećwiczone albo zostawić je do powtórki.
Maturalne Słuchowisko
Potrzebujesz pełnego omówienia?
Posłuchaj odpowiedzi w Maturalnym Słuchowisku.
Dalsze przygotowania
Pytania jawne to tylko jedna część matury.
W kompletnym kursie przygotujesz się do całej matury pisemnej — od epok i lektur po notatkę syntetyzującą i wypracowanie.