Proponowany kontekst
Antygona · Sofokles
Fatum obciąża ród Labdakidów, ale Antygona i Kreon samodzielnie odpowiadają na sytuację. Ich wybory określają formę tragedii.
Oficjalna treść CKE Sprawdź źródło ↗
14
Makbet · William Szekspir
Czy człowiek decyduje o własnym losie? Omów zagadnienie na podstawie Makbeta Williama Szekspira. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Etap 1
Spróbuj sam, zanim zobaczysz opracowanie.
Zapisz krótkie hasła. Nie muszą brzmieć idealnie — chodzi o uchwycenie własnego kierunku odpowiedzi. Jeśli czegoś jeszcze nie wiesz, możesz zostawić pole puste.
Szkic zapisuje się automatycznie na tym urządzeniu.
Etap 2
Zrozum problem i postaw tezę.
Należy rozważyć relację między przepowiednią a wolnymi decyzjami bohatera oraz pokazać, czy próba kontrolowania przyszłości nie prowadzi do klęski.
Przykładowa teza
Porównaj ją ze swoim stanowiskiem.
Człowiek nie kontroluje wszystkich okoliczności życia, ale własnymi decyzjami współtworzy los; Makbet doprowadza do klęski, ponieważ próbuje przemocą wymusić spełnienie przepowiedni.
To jedna z możliwych, dobrze sformułowanych tez — nie wzór do mechanicznego zapamiętania.
Etap 3
Zbuduj argument, nie streszczenie.
1
Twierdzenie
Proroctwo wyznacza Makbetowi możliwą przyszłość, lecz dopiero jego działania zamieniają tę możliwość w drogę zbrodni i samozagłady.
2
Materiał z lektury
- Wiedźmy nazywają Makbeta przyszłym królem, nie określając sposobu zdobycia tronu.
- Bohater rozważa, czy los sam uczyni go królem.
- Postanawia zabić Dunkana i później usuwa kolejnych przeciwników.
- Błędnie interpretuje następne przepowiednie jako gwarancję bezpieczeństwa.
3
Co to udowadnia?
Makbet działa z własnej woli, a pozorna pewność proroctw pogłębia jego pychę. Klęska wynika więc ze współdziałania niejasnej przepowiedni i świadomych decyzji.
Test argumentu:
Jeśli usuniesz ostatnie wyjaśnienie i zostanie tylko ciąg wydarzeń,
prawdopodobnie streszczasz zamiast argumentować.
Etap 4
Dobierz kontekst, który naprawdę pracuje.
Nie wystarczy wymienić tytułu. Powiedz, co porównanie wnosi do Twojego wniosku.
Proponowany kontekst
Król Edyp · Sofokles
Bohaterowie próbują uniknąć przepowiedni, lecz nieświadomie ją wypełniają. Kontekst mocniej podkreśla ograniczenie człowieka przez los niż dramat Szekspira.
Zdanie łączące: „Ten kontekst pokazuje podobny / odmienny mechanizm, ponieważ… Dzięki porównaniu widać, że…”
Etap 5
Rozpoznaj pułapkę i popraw odpowiedź.
Najczęstszy błąd
Założenie, że przepowiednia wiedźm zmusza Makbeta do zabójstwa. Nie zawiera ona takiego polecenia.
Makbet nie miał wyboru, ponieważ czarownice przewidziały, że zostanie królem.
Wiedźmy otwierają przed Makbetem perspektywę władzy, lecz to on wybiera morderstwo jako sposób realizacji przepowiedni i później sam buduje system terroru.
Etap 6
Powiedz odpowiedź na głos.
Skorzystaj z siedmiopunktowego planu, ale mów pełnymi zdaniami i własnymi słowami.
Wstęp punkty 1–2
Część zasadnicza punkty 3–6
Zakończenie punkt 7
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
Stoper wypowiedzi
Mów pełnymi zdaniami. Nie czytaj szkicu.
05:00
Trening jednego pytania jawnego: 5 minut. Na egzaminie do 10 minut obejmuje oba monologi łącznie, a rozmowa z komisją trwa do 5 minut.
Etap 7
Sprawdź odpowiedź według kryteriów CKE.
Pytania, które może zadać komisja
Przygotuj krótkie dopowiedzenia.
- Czy Makbet zostałby królem bez popełnienia zbrodni?
- Dlaczego bohater ufa dwuznacznym przepowiedniom?
- Czym różni się działanie losu w Makbecie i Królu Edypie?
Trening własnej refleksji: Sformułuj własny wniosek dotyczący tego zagadnienia i uzasadnij go, krótko odwołując się do lektury.
Gotowe? Zapisz wynik ćwiczenia.
Możesz oznaczyć pytanie jako przećwiczone albo zostawić je do powtórki.
Maturalne Słuchowisko
Potrzebujesz pełnego omówienia?
Posłuchaj odpowiedzi w Maturalnym Słuchowisku.
Dalsze przygotowania
Pytania jawne to tylko jedna część matury.
W kompletnym kursie przygotujesz się do całej matury pisemnej — od epok i lektur po notatkę syntetyzującą i wypracowanie.