Proponowany kontekst
Syzyfowe prace · Stefan Żeromski
Marcin Borowicz przechodzi od podatności na rusyfikację do świadomego odkrycia polskiej tożsamości. Ogromną rolę odgrywają szkoła, rówieśnicy i emocjonalne doświadczenie literatury.
Oficjalna treść CKE Sprawdź źródło ↗
51
Przedwiośnie · Stefan Żeromski
Młodość jako czas kształtowania własnej tożsamości. Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Etap 1
Spróbuj sam, zanim zobaczysz opracowanie.
Zapisz krótkie hasła. Nie muszą brzmieć idealnie — chodzi o uchwycenie własnego kierunku odpowiedzi. Jeśli czegoś jeszcze nie wiesz, możesz zostawić pole puste.
Szkic zapisuje się automatycznie na tym urządzeniu.
Etap 2
Zrozum problem i postaw tezę.
Trzeba pokazać tożsamość jako proces kształtowany przez rodzinę, historię, doświadczenia graniczne, relacje i samodzielne sprawdzanie różnych idei.
Przykładowa teza
Porównaj ją ze swoim stanowiskiem.
Młodość jest okresem poszukiwania tożsamości poprzez eksperymentowanie z poglądami i konfrontowanie ich z doświadczeniem; niedojrzałość zwiększa podatność na wpływy, ale daje też zdolność krytycznej zmiany.
To jedna z możliwych, dobrze sformułowanych tez — nie wzór do mechanicznego zapamiętania.
Etap 3
Zbuduj argument, nie streszczenie.
1
Twierdzenie
Cezary Baryka buduje własną tożsamość między kulturą rodzinnego domu, doświadczeniem rewolucji a poszukiwaniem miejsca w nieznanej wcześniej Polsce.
2
Materiał z lektury
- Dorasta w wielokulturowym Baku, a po wyjeździe ojca odrzuca autorytet matki i fascynuje się rewolucją.
- Śmierć Jadwigi i masakry w Baku podważają jego młodzieńcze wyobrażenia o przewrocie.
- Podczas podróży z Sewerynem poznaje opowieść o szklanych domach i decyduje się wejść do kraju przodków, którego sam nie zna.
- Wojna, Nawłoć, Chłodek, studia oraz spory z Gajowcem i Lulkiem dostarczają mu sprzecznych wzorców; finał pozostawia jego wybór otwarty.
3
Co to udowadnia?
Tożsamość Cezarego nie jest prostym dziedzictwem narodowym ani skutkiem jednej ideologii. Powstaje w ruchu, przez błędy, utraty i krytyczną konfrontację propozycji, których bohater nie przyjmuje w całości.
Test argumentu:
Jeśli usuniesz ostatnie wyjaśnienie i zostanie tylko ciąg wydarzeń,
prawdopodobnie streszczasz zamiast argumentować.
Etap 4
Dobierz kontekst, który naprawdę pracuje.
Nie wystarczy wymienić tytułu. Powiedz, co porównanie wnosi do Twojego wniosku.
Proponowany kontekst
Ferdydurke · Witold Gombrowicz
Józio doświadcza narzucanych mu form ucznia, nowoczesnego młodzieńca i uczestnika ziemiańskiego świata. Powieść problematyzuje możliwość zbudowania w pełni autonomicznej tożsamości.
Zdanie łączące: „Ten kontekst pokazuje podobny / odmienny mechanizm, ponieważ… Dzięki porównaniu widać, że…”
Etap 5
Rozpoznaj pułapkę i popraw odpowiedź.
Najczęstszy błąd
Przedstawienie Cezarego jako człowieka o od początku ustalonych poglądach albo automatyczne utożsamienie jego finałowego gestu z ostatecznym wyborem komunizmu.
Cezary jako młody człowiek zmieniał poglądy i na końcu został rewolucjonistą.
Kolejne doświadczenia odbierają Cezaremu pewność, ale uczą go samodzielnego osądu; nawet finałowy marsz wyraża przede wszystkim sprzeciw wobec krzywdy, a nie zamkniętą, jednoznaczną tożsamość.
Etap 6
Powiedz odpowiedź na głos.
Skorzystaj z siedmiopunktowego planu, ale mów pełnymi zdaniami i własnymi słowami.
Wstęp punkty 1–2
Część zasadnicza punkty 3–6
Zakończenie punkt 7
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
Stoper wypowiedzi
Mów pełnymi zdaniami. Nie czytaj szkicu.
05:00
Trening jednego pytania jawnego: 5 minut. Na egzaminie do 10 minut obejmuje oba monologi łącznie, a rozmowa z komisją trwa do 5 minut.
Etap 7
Sprawdź odpowiedź według kryteriów CKE.
Pytania, które może zadać komisja
Przygotuj krótkie dopowiedzenia.
- Które doświadczenie najmocniej zmienia Cezarego?
- Jak wielokulturowe pochodzenie wpływa na jego stosunek do Polski?
- Czy brak ostatecznej deklaracji oznacza niedojrzałość bohatera?
Trening własnej refleksji: Sformułuj własny wniosek dotyczący tego zagadnienia i uzasadnij go, krótko odwołując się do lektury.
Gotowe? Zapisz wynik ćwiczenia.
Możesz oznaczyć pytanie jako przećwiczone albo zostawić je do powtórki.
Maturalne Słuchowisko
Potrzebujesz pełnego omówienia?
Posłuchaj odpowiedzi w Maturalnym Słuchowisku.
Dalsze przygotowania
Pytania jawne to tylko jedna część matury.
W kompletnym kursie przygotujesz się do całej matury pisemnej — od epok i lektur po notatkę syntetyzującą i wypracowanie.