Proponowany kontekst
Ludzie bezdomni · Stefan Żeromski
Judym traktuje pracę lekarza jako obowiązek wobec najuboższych i podporządkowuje jej życie osobiste. Jego pasja przyjmuje formę wymagającej misji społecznej.
Oficjalna treść CKE Sprawdź źródło ↗
31
Lalka · Bolesław Prus
Praca jako pasja człowieka. Omów zagadnienie na podstawie Lalki Bolesława Prusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Etap 1
Spróbuj sam, zanim zobaczysz opracowanie.
Zapisz krótkie hasła. Nie muszą brzmieć idealnie — chodzi o uchwycenie własnego kierunku odpowiedzi. Jeśli czegoś jeszcze nie wiesz, możesz zostawić pole puste.
Szkic zapisuje się automatycznie na tym urządzeniu.
Etap 2
Zrozum problem i postaw tezę.
Trzeba pokazać pracę wykraczającą poza obowiązek i zarobek: dającą sens, rozwój, możliwość tworzenia oraz służenia społeczeństwu.
Przykładowa teza
Porównaj ją ze swoim stanowiskiem.
Praca staje się pasją, gdy odpowiada zainteresowaniom człowieka, nadaje jego życiu kierunek i pozwala mu przekraczać ograniczenia, choć brak społecznego zrozumienia może utrudniać realizację tej pasji.
To jedna z możliwych, dobrze sformułowanych tez — nie wzór do mechanicznego zapamiętania.
Etap 3
Zbuduj argument, nie streszczenie.
1
Twierdzenie
Julian Ochocki traktuje działalność naukową nie jako sposób zdobycia pozycji, lecz jako życiową misję i drogę rozwoju ludzkości.
2
Materiał z lektury
- Ochocki interesuje się nauką i techniką, a nie salonowymi rozrywkami arystokracji.
- Marzy o skonstruowaniu maszyny latającej, która mogłaby przynieść praktyczny postęp.
- Z ironią odnosi się do środowiska, które ceni pochodzenie i pozory bardziej niż wiedzę.
- Wokulski rozpoznaje wartość jego ambicji i w testamencie przeznacza mu środki na działalność naukową.
3
Co to udowadnia?
Pasja Ochockiego organizuje jego plany i kieruje je ku przyszłości. Prus pokazuje zarazem, że wybitna praca potrzebuje warunków materialnych oraz społecznego uznania, których polskie elity nie zapewniają.
Test argumentu:
Jeśli usuniesz ostatnie wyjaśnienie i zostanie tylko ciąg wydarzeń,
prawdopodobnie streszczasz zamiast argumentować.
Etap 4
Dobierz kontekst, który naprawdę pracuje.
Nie wystarczy wymienić tytułu. Powiedz, co porównanie wnosi do Twojego wniosku.
Proponowany kontekst
Siłaczka · Stefan Żeromski
Stasia Bozowska samotnie uczy mieszkańców wsi i pozostaje bez odpowiedniego wsparcia, a ostatecznie umiera na tyfus. Pasja nadaje jej życiu sens i wiąże się z wysokim kosztem osobistym, ale nie jest bezpośrednią przyczyną choroby.
Zdanie łączące: „Ten kontekst pokazuje podobny / odmienny mechanizm, ponieważ… Dzięki porównaniu widać, że…”
Etap 5
Rozpoznaj pułapkę i popraw odpowiedź.
Najczęstszy błąd
Uznanie każdego intensywnego zarabiania pieniędzy za pasję. Należy wskazać wewnętrzną motywację, cel pracy i znaczenie, jakie ma ona dla tożsamości bohatera.
Ochocki dużo pracował i chciał zbudować samolot, więc lubił swoją pracę.
Ochocki podporządkowuje życie badaniom i marzeniu o maszynie latającej, ponieważ nauka daje mu poczucie sensu i pozwala działać dla przyszłości, mimo obojętności salonu.
Etap 6
Powiedz odpowiedź na głos.
Skorzystaj z siedmiopunktowego planu, ale mów pełnymi zdaniami i własnymi słowami.
Wstęp punkty 1–2
Część zasadnicza punkty 3–6
Zakończenie punkt 7
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
Stoper wypowiedzi
Mów pełnymi zdaniami. Nie czytaj szkicu.
05:00
Trening jednego pytania jawnego: 5 minut. Na egzaminie do 10 minut obejmuje oba monologi łącznie, a rozmowa z komisją trwa do 5 minut.
Etap 7
Sprawdź odpowiedź według kryteriów CKE.
Pytania, które może zadać komisja
Przygotuj krótkie dopowiedzenia.
- Czy praca Wokulskiego również jest jego pasją?
- Co utrudnia Ochockiemu realizację planów?
- Czy pasja zawodowa zawsze służy człowiekowi?
Trening własnej refleksji: Sformułuj własny wniosek dotyczący tego zagadnienia i uzasadnij go, krótko odwołując się do lektury.
Gotowe? Zapisz wynik ćwiczenia.
Możesz oznaczyć pytanie jako przećwiczone albo zostawić je do powtórki.
Maturalne Słuchowisko
Potrzebujesz pełnego omówienia?
Posłuchaj odpowiedzi w Maturalnym Słuchowisku.
Dalsze przygotowania
Pytania jawne to tylko jedna część matury.
W kompletnym kursie przygotujesz się do całej matury pisemnej — od epok i lektur po notatkę syntetyzującą i wypracowanie.